Давлат фармакопеясини халқаро уйғунлаштириш

Дори воситалари соҳасининг глобаллашуви хавфсизлик, самарадорлик ва сифат талабларини халқаро миқёсда уйғунлаштириш заруриятини тобора кучайтирмоқда. Ўзбекистон Республикаси Давлат фармакопеяси ушбу жараёнга изчил қўшилиб, эътироф этилган етакчи фармакопеялар матнларини асосли тарзда миллий тизимга сингдирмоқда.

Уйғунлаштириш механизмлари

Халқаро уйғунлаштириш глобал ва минтақавий даражадаги механизмлар орқали амалга оширилади:

• Глобал механизмлар — JSST, FIP, Жаҳон тиббиёт ассоциацияси ва CIOMS фаолияти доирасида;
• Минтақавий механизмлар — Европа Иттифоқи ҳамда Европа Кенгаши доирасида.

Уйғунлаштириш турлари

Уйғунлаштириш ҳам қамраб олинадиган объйект, ҳам ўзлаштириш даражаси бўйича фарқланади:

• Истиқболли — янги, илгари стандартлаштирилмаган усул ёки моддаларга нисбатан қўлланилади;
• Ретроспектив — амалдаги монографияларга нисбатан қўлланилади;
• Тўлиқ механизм — матнни муҳим ўзгаришларсиз тўлиқ ўзлаштириш;
• Селектив (қисман) механизм — келишилган ўзгаришлар билан танланган қисмларни ўзлаштириш.

Европа фармакопеяси ва USP ёндашуви

Европа фармакопеяси (Ph. Eur.) матнлари истиқболли тур ва тўлиқ механизм асосида ўзлаштирилади: матн мазмуни, баён услуби, бўлим ва монографияларнинг рақамланиши ҳамда номлари тўлиқ сақлаб қолинади.

USP матнларида эса тўлиқ ва селектив механизмларнинг ҳар иккаласи, шунингдек истиқболли ва ретроспектив ёндашувлар қўлланилади.

Уйғунлаштиришнинг фойдаси

Тўғри ташкил этилган уйғунлаштириш такрорий назорат заруриятини камайтиради, сифат назорати жараёнини соддалаштиради ва уни арзонлаштиради.