Davlat farmakopeyasini xalqaro uygʻunlashtirish

Dori vositalari sohasining globallashuvi xavfsizlik, samaradorlik va sifat talablarini xalqaro miqyosda uygʻunlashtirish zaruriyatini tobora kuchaytirmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat farmakopeyasi ushbu jarayonga izchil qoʻshilib, eʼtirof etilgan yetakchi farmakopeyalar matnlarini asosli tarzda milliy tizimga singdirmoqda.

Uygʻunlashtirish mexanizmlari

Xalqaro uygʻunlashtirish global va mintaqaviy darajadagi mexanizmlar orqali amalga oshiriladi:

• Global mexanizmlar — JSST, FIP, Jahon tibbiyot assotsiatsiyasi va CIOMS faoliyati doirasida;
• Mintaqaviy mexanizmlar — Yevropa Ittifoqi hamda Yevropa Kengashi doirasida.

Uygʻunlashtirish turlari

Uygʻunlashtirish ham qamrab olinadigan obʼyekt, ham oʻzlashtirish darajasi boʻyicha farqlanadi:

• Istiqbolli — yangi, ilgari standartlashtirilmagan usul yoki moddalarga nisbatan qoʻllaniladi;
• Retrospektiv — amaldagi monografiyalarga nisbatan qoʻllaniladi;
• Toʻliq mexanizm — matnni muhim oʻzgarishlarsiz toʻliq oʻzlashtirish;
• Selektiv (qisman) mexanizm — kelishilgan oʻzgarishlar bilan tanlangan qismlarni oʻzlashtirish.

Yevropa farmakopeyasi va USP yondashuvi

Yevropa farmakopeyasi (Ph. Eur.) matnlari istiqbolli tur va toʻliq mexanizm asosida oʻzlashtiriladi: matn mazmuni, bayon uslubi, boʻlim va monografiyalarning raqamlanishi hamda nomlari toʻliq saqlab qolinadi.

USP matnlarida esa toʻliq va selektiv mexanizmlarning har ikkalasi, shuningdek istiqbolli va retrospektiv yondashuvlar qoʻllaniladi.

Uygʻunlashtirishning foydasi

Toʻgʻri tashkil etilgan uygʻunlashtirish takroriy nazorat zaruriyatini kamaytiradi, sifat nazorati jarayonini soddalashtiradi va uni arzonlashtiradi.